Varis Ülseri (Venöz Bacak Ülseri): Neden Olur, Nasıl Tedavi Edilir?

Varis ülseri, bacak toplardamarlarındaki dolaşım bozukluğuna bağlı olarak gelişen ve uzun sürede iyileşen kronik yaralardan biridir. Tıbbi olarak venöz bacak ülseri olarak adlandırılan bu yaralar, çoğunlukla bacağın alt kısmında ve özellikle ayak bileği çevresinde görülür.

Varis Ülseri Nedir?

Varis ülseri, bacak toplardamarlarında kanın kalbe geri dönüşünün yeterince sağlanamaması sonucunda oluşan varislere bağlı kronik bir yaradır.

Toplardamarlardaki kapakçıkların yeterince çalışmaması veya venöz dolaşımın bozulması sonucunda bacak damarlarında basınç artabilir. Zaman içerisinde bu durum cilt ve cilt altındaki dokuları etkileyerek cildin daha hassas hale gelmesine neden olur.

Hassaslaşan cilt, küçük bir çarpma veya çizilme sonrasında dahi açılarak iyileşmesi zor bir yaraya dönüşebilir.

Varis Ülseri Nasıl Oluşur?

Varis ülserinin temelinde venöz yetmezlik ve bacak toplardamarlarında basınç artışı bulunur.

Normalde bacak toplardamarlarındaki kan, kasların ve damar kapakçıklarının yardımıyla kalbe doğru taşınır. Ancak damar kapakçıkları yeterince çalışmadığında kan bacaklarda göllenebilir ve toplardamar basıncı artabilir.

Uzun süre devam eden bu dolaşım bozukluğu;

Bacaklarda şişlik,
Ciltte renk değişiklikleri,
Cildin sertleşmesi ve kalınlaşması,
Kaşıntı ve kuruluk,
Cilt bütünlüğünün bozulması

gibi değişikliklere yol açabilir. İlerleyen süreçte ciltte yara oluşabilir.

Varis Ülseri En Çok Nerede Görülür?

Venöz bacak ülserleri genellikle diz ile ayak bileği arasındaki alt bacak bölgesinde, özellikle de ayak bileğinin iç tarafında görülür.

Yara çoğunlukla yüzeysel, düzensiz kenarlı ve nemli bir görünüme sahip olabilir. Çevresindeki ciltte ise renk koyulaşması, sertleşme, kuruluk, kaşıntı veya şişlik görülebilir.

Varis Ülserinin Belirtileri Nelerdir?

Bacak ve ayak bileğinde şişlik
Bacaklarda ağırlık ve dolgunluk hissi
Ciltte kahverengi veya koyu renk değişikliği
Cildin sertleşmesi veya kalınlaşması
Kaşıntı ve kuruluk
Varisli damarlar
Ayak bileği çevresinde yara oluşması
Yaranın uzun süre iyileşmemesi
Yara bölgesinde ağrı
Akıntı veya kötü koku bulunabilir.

Özellikle iki haftadan uzun sürede iyileşmeyen bacak yaraları kronik bacak ülseri açısından değerlendirilmelidir.

Varis Ülseri Nasıl Tedavi Edilir?

Varis ülseri tedavisi, yalnızca yaranın pansuman edilmesinden ibaret değildir. Tedavinin temel amacı hem yaranın iyileşmesini desteklemek hem de yaraya neden olan venöz dolaşım problemini kontrol altına almaktır.

Tedavi planında;

Yaranın ve çevresindeki cildin değerlendirilmesi,
Uygun yara temizliği,
Yaranın durumuna uygun pansuman,
Bacak ödeminin kontrolü,
Venöz dolaşımın değerlendirilmesi,
Uygun hastalarda kompresyon tedavisi,
Hareket ve bacak egzersizlerinin desteklenmesi,
Bacağın uygun şekilde yükseltilmesi,
Gerekli durumlarda damar hastalıklarının tedavisi yer alır.

Kompresyon Tedavisi

Kompresyon tedavisi, venöz bacak ülserlerinin tedavisindeki temel uygulamalardan biridir. Kompresyon bandajları, çorapları veya uygun kompresyon sistemleri bacak toplardamarlarındaki kanın kalbe doğru dönüşünü desteklemeye ve ödemi azaltmaya yardımcı olur.

Ancak kompresyon tedavisi her hastaya değerlendirme yapılmadan uygulanmamalıdır. Özellikle bacak atardamarlarındaki kan akımının yeterli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu nedenle kompresyon uygulaması öncesinde gerekli damar değerlendirmesinin yapılması önemlidir.

Varis Ülseri Pansumanı Nasıl Yapılır?

Varis ülserinde kullanılacak pansuman, yaranın durumuna göre belirlenir. Yaranın boyutu, derinliği, akıntı miktarı, yara yatağının özellikleri ve çevre cildin durumu değerlendirilerek uygun yara bakım ürünü seçilir.

Pansumanın amacı yalnızca yarayı kapatmak değil; yara yatağını iyileşmeye uygun hale getirmek, yaranın dış etkenlerden korunmasını sağlamak ve iyileşme sürecini takip etmektir.

Varis Ülseri Enfeksiyonu Nasıl Anlaşılır?

Varis ülserlerinde enfeksiyon gelişmesi iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilir.

Yara bölgesinde;

Ağrının belirgin şekilde artması,
Kızarıklık ve şişlik,
Bölgesel ısı artışı,
İrinli veya kötü kokulu akıntı,
Yaranın hızla büyümesi,
Ateş veya genel halsizlik

gibi belirtiler enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir. Enfeksiyon şüphesi bulunan yaralarda sağlık profesyoneline başvurulmalıdır. Antibiyotikler her venöz ülserde rutin olarak kullanılmaz; enfeksiyon bulguları varsa değerlendirilerek gerekli görülmesi halinde tedaviye eklenir.

Varis Ülseri Nasıl Önlenir?

Varis ülseri geçiren kişilerde yara iyileştikten sonra yeniden yara oluşma riski devam edebilir. Bu nedenle tedavinin ardından korunmaya yönelik önlemler önemlidir.

Özellikle:

Doktor veya sağlık profesyonelinin önerdiği kompresyon ürünlerini kullanmak,
Düzenli yürüyüş ve uygun bacak egzersizleri yapmak,
Uzun süre hareketsiz oturmaktan veya ayakta kalmaktan kaçınmak,
Dinlenirken bacakları uygun şekilde yükseltmek,
Cildi nemlendirmek ve yaralanmalardan korumak,
Sağlıklı vücut ağırlığını korumak,
Sigara kullanılıyorsa bırakmak

venöz dolaşımın desteklenmesine ve yeni ülser oluşma riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Varis ülserlerinin iyileşmesinde yaranın düzenli takibi kadar altta yatan venöz dolaşım probleminin değerlendirilmesi de önemlidir.

Kliniğimizde varis ülserinin ve çevre dokuların durumu değerlendirilerek hastanın ihtiyaçlarına uygun yara bakımı, pansuman ve takip planı oluşturulur. Gerekli durumlarda damar dolaşımının değerlendirilmesi ve ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte ilerlenmesi sağlanır.

Bacağınızda uzun süredir iyileşmeyen bir yara, varisle birlikte oluşan bir yara veya tekrarlayan bir bacak ülseri varsa profesyonel yara bakımı için kliniğimize başvurabilirsiniz.